Contact en kliniekregels

Het grote voordeel van groepstherapie is dat het (de naam geeft het al een beetje weg) in groepsverband plaatsvindt. Tegelijk is dat soms ook een nadeel. Veel therapeuten en behandelcentra voelen zich gedwongen regels op te stellen voor onderling contact buiten de groep. In onze schemagroep wordt het niet aangemoedigd om elkaar te zien of spreken naast de donderdagavond. Ze zeggen dat het is om groepsvorming binnen de groep te voorkomen. Bij andere instanties zeggen ze dat ze het niet aanmoedigen om bevriend te raken en zo het risico te lopen dat je later in je ziekte blijft hangen.

Ook in de kliniek staat het in de regels. Contact buiten het terrein is eigenlijk niet toegestaan. Ze kunnen niemand iets verbieden en ook niet controleren of het gebeurt, maar ze zitten erbovenop. Maar hoe doe je dat, geen contact maken, als je 24/7 met mensen in hetzelfde schuitje zit?

Oudjaarsterugblik

Op mijn Facebook (waar bijna niemand het fijne weet van mijn ups en downs dit afgelopen jaar) schreef ik op oudjaarsdag de volgende post: "2015, ik ben blij dat we na vandaag afscheid van elkaar mogen nemen want je hebt me niet bepaald veel gegund dit jaar. En op een bepaalde manier ook weer wel. Dit jaar is de kiem gelegd voor allerlei ontwikkelingen die ik in 2016 verder kan doorvoeren, maar gemakkelijk was het niet. Als je me in januari had verteld hoe dit jaar eruit zou komen te zien en waar ik het zou eindigen, had ik je glashard in je gezicht uitgelachen. Toch ben ik stilletjes dankbaar voor dingen, bijvoorbeeld voor de schone lei van 2016. Ik weet wel dat het afgezaagd is om je nieuwe jaar als een nieuw begin te beschouwen, maar ik doe het lekker toch. Vanavond proost ik met kinderchampagne op mezelf. Dat het maar een stuk beter mag worden!"

Hier op mijn blog wil ik daar graag wat uitgebreider op in gaan en terugkijken op 2015 (met links naar de relevante blogposts voor wie bij wil lezen). Want man, wat een wilde rit was het.

Een strop om half tien

Het is woensdagavond half zeven. De woonkamer is rustig. We hebben net een stevige portie bami naar binnen gelepeld, vergezeld van wat kroepoek en stukjes atjar pangang. Het eten hier is niet per se goed, maar de eenpansgerechten zijn eigenlijk altijd wel geslaagd. Een paar mensen zitten op hun kamer of zijn buiten de deur. Ik zit in de woonkamer met groepsgenoot Cindy, die nog met haar bami bezig is, en een ander meisje, Els, zit op de bank televisie te kijken. Er hangt een aangename stilte en de sfeer is redelijk tevreden.

Plotseling horen we vanuit de hal een hels kabaal. Iemand verheft haar stem, maar we kunnen niet horen wat er gezegd wordt. Een mannenstem bromt er wat doorheen. Dan de vrouw weer, schel en boos. Onze aanwezige verpleegkundige, Lisette, die op redelijke toon iets voor ons onverstaanbaars zegt. De man weer. En dan het geschreeuw van de vrouw.

Waarschuwing: kan triggerend zijn op het gebied van zelfmoordgedachten. Niet lezen als je daar gevoelig voor bent. Stay safe!

Let's talk about sex, baby

Seks. Het is een thema waar, ook in de psychiatrie, vaak op kousenvoetjes omheen gelopen wordt. Tijdens een soort kwaliteiteninterview in het onderdeel "Relaties" voelde Joop zich geroepen om zijn vraag 'Hoe zit het met intimiteit?' in te leiden met 'Ik kan er niets aan doen, het staat hier nu eenmaal.' Toen ik hem vroeg waarom hij zich zo indekte, zei hij dat seks vaak een lastig thema is voor mensen. Depressieve mensen hebben minder zin, sommige mensen zijn seksueel misbruikt of juist nog niet zo ervaren. Voor veel mensen is seks doorspekt met schaamte. Je doet het wel, maar je hebt het er niet over.

Ik, aan de andere kant, praat juist erg graag over seks. Voor mij is seks een belangrijk onderdeel van mijn (liefdes)leven en ik vind dat er te weinig over gepraat wordt. Er is niets om je voor te schamen, of je het nou vaak hebt of nooit en of je nou aparte dingen lekker vindt of niet. Ik ben dol op sekspraatjes. Ik had alleen niet verwacht dat ik dat ooit met mijn psychiater zou gaan doen.

Kliniekkerst

Toen ik opgenomen werd, was het negen december, ruim twee weken voor de kerst. Hoewel me bij de intake verteld was dat ze in de kliniek op korte opnames mikten, had ik al wel door dat ik niet zomaar binnen twee weken weer buiten zou staan. En dat betekende dus dat ik kerst en hoogstwaarschijnlijk ook oud en nieuw in de kliniek door zou brengen. Dit stond me heel erg tegen en ik had het er dan ook over met mijn moeder. Zij had een relativerende opmerking: 'Ja, maar als je dit niet oplost, wordt dit misschien wel je laatste kerst. En als je beter wordt, heb je er nog zo'n vijftig voor de boeg. Dus dan kunnen we deze wel missen.' Ook een manier om het te bekijken.

Toch, nu de feestdagen er zijn, blijf ik maar denken aan hoe ik ze vorig jaar doorbracht en hoe ik ze nu ga spenderen. Het contrast zou bijna niet groter kunnen zijn.

Kliniekbewoners

Mijn eerste dagen moest ik er erg aan wennen dat je in opname doorlopend onder toezicht staat. Je kunt nog geen opmerking aan de lunchtafel maken zonder de gedachte dat het misschien in je dossier gezet wordt. Voor sommige verpleegkundigen is alles een probleem. Naast het doorlopende toezicht moest ik ook erg wennen aan het feit dat ik a. een kliniekbewoner ben en b. dat er daar meer van zijn.

Over het woord "kliniekbewoner" heb ik lang gedaan. Ik had geen idee hoe ik naar mezelf en naar ons allemaal moest verwijzen. Patiënt? Dat klinkt alsof we in het ziekenhuis liggen en zo voelt het toch niet, zelfs al zijn we dan allemaal ziek. Cliënt? Dat voelt meer alsof ik bij een advocaat zit of bij een woonwinkel een nieuwe keuken koop. Mijn moeder opperde het neutrale "huisgenoot", maar we wonen niet in een huis, we wonen in een kliniek. Zo kwam ik op het woord "kliniekbewoner". En dat voelde beter.

Doelen en middelen

In de kliniek mogen we ieder weekend met verlof. Je mag maar één nacht wegblijven, maar je mag wel weg. Aangezien ik op woensdagavond aangekomen ben, zou ik op zaterdagochtend alweer met verlof mogen. Ik heb er even over nagedacht en besloten om dat niet te doen. Eerst maar eens wennen aan de kliniek, de omgeving, het ritme, het bed en alle dingen eromheen. Mijn persoonlijk begeleider Lisette (iedere opgenomen bewoner heeft een aanspreekpunt bij de verpleging, dat is je persoonlijk begeleider of pb'er) werkt in het weekend ook en heeft een afspraak met me gemaakt.

Als je in de kliniek bent, moet je namelijk een zogenaamd herstelplan maken. Daarin leg je de doelen vast waar je tijdens je behandeling aan wilt werken. Die doelen moet je opstellen met je pb'er, in mijn geval Lisette. Ze is jong, blond en straalt uit al haar porieën liefdevol vertrouwen. Ik ben wel blij met haar. Dus op zaterdagmiddag pakken we een schrijfblok, zoeken we een tafel en gaan we praten over wat ik nou eigenlijk uit deze opname wil halen.

Pillenpraatjes

Ik heb er eindeloos tegenaan zitten hikken, gewikt, gewogen en alle andere mogelijkheden geprobeerd. De redenen waarom ik medicatie eng vind, staan nog steeds, maar ik heb op dit moment niet echt meer een andere keus. Dus de dag nadat ik in de kliniek ben aangekomen, staat er een afspraak met de psychiater op de planning. Om verzekeringsredenen moet iedere nieuw opgenomen bewoner de psychiater binnen 24 uur na de start van de opname zien. Ik ben op woensdag om vijf uur opgenomen. Donderdag om half vijf heb ik een afspraak met de psychiater, die uiteindelijk pas net na vijven zijn neus laat zien.

Gelukkig is Gert erbij. Gert is de psychiater in opleiding en ik vind hem leuk. Ik had hem al gezien tijdens mijn intake in de kliniek, dus ik weet wie hij is en hij weet wie ik ben. Dat vergemakkelijkt de boel voor mij, want die psychiater...

Wat neem je mee naar opname?

De maandag voor mijn gesprek met Vincent ging ik even heen en weer naar mijn kamer om wat spullen op te halen. Ik verbleef al een tijdje bij mijn moeder maar ik had daar niet alles wat ik nodig had. Toen ik er toch was, besloot ik maar meteen alles in te pakken wat ik nodig dacht te hebben voor mijn opname. Vincent had gezegd dat het snel kon gaan als ik goedgekeurd werd, en het leek me niet fijn om mijn laatste vrije uurtjes te moeten besteden aan inpakken en ophalen. Achteraf was ik heel blij dat ik al voorbereid was, dus ik kan het iedereen aanraden.

Normaal ben ik heel goed met inpakken. Als ik op reis ga, maak ik een keurige lijst met afvinkvakjes en weet ik precies wat ik moet meenemen. Maar terwijl ik als een kip zonder kop door mijn kamer liep om alles bij elkaar te zoeken, besefte ik dat ik helemaal niet wist wat ik hier nodig had. Kleding, mijn tandenborstel, zover kwam ik nog wel. Maar wat is er nog meer belangrijk?

Die eerste nacht

Als ik in een nieuwe omgeving slaap, is dat altijd even onrustig. Ik moet wennen aan het bed, de geur van het kussen, alle geluiden om me heen. Vaak komt het wel goed en duurt alleen het inslapen even wat langer. Zo niet mijn eerste nacht in de kliniek. Ik slaap de laatste tijd vreselijk slecht, vooral met inslapen heb ik moeite. Maar deze dag was zo'n achtbaan geweest en ik voelde me op alle mogelijke manieren moe. Dus dan gaat het slapen zo wel lukken, dacht ik. Helaas: tegen al mijn verwachtingen in sliep ik echt waardeloos.

Omdat je uit alle slechte dingen wel iets goeds of nuttigs kunt trekken (hoe moeizaam het zoeken ernaar soms ook is), het ik er een blogpost uitgehaald. Een slechte nacht in de kliniek ziet er bij mij als volgt uit.

Opname: Sofie naar de kliniek

Het hele weekend heb ik als een soort nerveuze bal zenuwen door de wereld gerold. De hele tijd word ik geteisterd door vragen als 'Wat nou als ze me niet willen hebben in de kliniek? Wat nou als ze zeggen dat ze het niet nodig vinden dat ik kom? Wat moet ik dan? Ik kan medicatie niet in mijn eentje gaan doen. Als ze me dit alleen gaan laten doen...' Die gedachte kon ik maar beter niet verder volgen.

Op dinsdag zit ik poepnerveus al vroeg in de wachtkamer. Vincent komt me halen, neemt me mee naar zijn spreekkamer en valt daar maar meteen met de deur in huis. 'Ik heb contact gehad met de kliniek en ze hebben plek voor je.'

Het zware geschut

Zodra ik voelde dat ik in fase 4 aangekomen was, wist ik dat het tijd was om aan de bel te trekken. Ik had met Vincent afgesproken dat ik het zou laten weten als het zover zou komen. Dan zouden we kijken wat er moest gebeuren, maar waarschijnlijk een opname. Dus op donderdag, toen ik weer groepstherapie had, nam ik hem in de pauze apart. 'Het gaat niet goed. Ik denk dat ik in fase 4 zit.' Vincent keek me serieus aan. 'Waarom denk je dat?' Ik slikte. 'Ik zie overal mogelijkheden. Ik zie niet meer een flat, een bus, een boom. Ik zie kansen.' Vincent knikte. 'Goed. Nu hebben we weinig tijd, maar ik wil dat je zo snel mogelijk bij me langskomt om dit verder te bespreken. Ik heb morgenmiddag nog een gaatje.'

De volgende dag ging ik dus naar de GGZ voor een noodgesprek met Vincent en ik had geen idee wat ik kon verwachten. Ik wist alleen dat het zo niet langer door kon gaan. Vertel me maar wat we moeten doen.

Stralend

Ik leefde mijn depressieve leven en was er een beetje aan gewend geraakt. Elke week ging het slechter, soit. De vier keer per dag wandelen waren een enorme uitdaging, goed dan. Ik had me erbij neergelegd dat het nu zo ging en had besloten door te kachelen tot ik me weer wat beter ging voelen. Dat zou vanzelf wel een keer gebeuren. Tot die tijd ging ik naar therapie, probeerde ik wat bezig te blijven en zat ik het maar zo'n beetje uit.

En toen ging ik op maandagavond slapen, depressief als altijd. En bij het wakker worden was er licht.

Het crisisplan

Al wandelend en activerend laat ik mijn gedachten over het fenomeen "crisisplan" gaan. Ik had er nog nooit van gehoord tot Vincent erover begon, maar het is best een logisch ding. Het komt straks in het systeem van de GGZ te staan, zodat zij alles compleet hebben wanneer er stront aan de knikker is. Mocht ik in crisis bij ze terecht komen, dan hebben ze een duidelijk overzicht van hoe en wat en bijvoorbeeld ook wie mijn contactpersonen in geval van nood zijn. Ik heb geen idee of ik nog in staat zou zijn om ze die gegevens zelf te geven, dus is het handig dat ze die hebben.

Maar om ze dat handige ding te laten hebben, moet ik het eerst zelf "even" maken. En dat blijkt toch een stukje lastiger dan ik van tevoren had ingeschat.

Activeren, activeren, activeren

Daar zit ik dan. Vier weken geleden had ik mijn laatste gesprek met Vincent, voor hij op vakantie ging. Nu is hij terug en ik voel me een totaal ander persoon dan daarvoor. Ik heb een vrije val gemaakt in mijn depressie en ben veranderd van een gestreste jonge vrouw met een studie en een hoop verplichtingen in een depressief hoopje mens dat niet meer studeert en steeds minder lijkt te kunnen. Vincent lijkt ook niet goed te weten wat hij daarmee moet. Als ik op de stoel in zijn kamer ga zitten, kijken we elkaar even aan. 'Nou, vertel het maar,' zegt hij dan, 'want ik zie dat het niet goed met je gaat.

Dus ik draai mijn voorbereide praatje af. Ik heb veel moeite me te concentreren en richting in een gesprek te houden, dus heb ik van tevoren voor mezelf op een rijtje gezet wat ik wil gaan zeggen en hoe. Ik wil duidelijk maken hoe het nu met me gaat, op alle vlakken. Ik wil niets vergeten. Dus som ik het achter elkaar op, hoe het gaat met slapen, eten, stemming, doodsverlangen, sociaal leven, concentratie, geheugen, libido en al die duizend andere dingen die lijden onder een depressie. Daarna zak ik een stukje dieper in de stoel weg en kijken we elkaar weer even aan zonder iets te zeggen. Want wat nu?

Niemand wil het weten

Omdat ik studievertraging op ga lopen, ben ik bezig met een aanvraag voor extra studiefinanciering. Voor die aanvraag moet ik een formulier door een arts laten tekenen. Dus maakte ik een afspraak met mijn huisarts en kreeg aan de telefoon te horen dat ik niet op tijd bij mijn eigen huisarts terecht kon. Ze kon me er wel tussen schuiven bij een andere arts in de praktijk. Ik heb die man al vaker gezien en ik vind het een beetje een flapdrol, maar het invullen van een formulier wilde ik hem wel toevertrouwen. Vooral omdat hij 100% van de nodige informatie in mijn dossier kon vinden.

Toen ik daar zat en uitlegde wat ik wilde, was het inderdaad snel geregeld. Hij pakte de pen, vulde zijn gegevens in, zette echtheidsstempels en zijn handtekening en gaf het formulier terug. Toen ik zijn hand schudde bij het weggaan, zei hij: 'Gaat wel goed verder toch?' Ik keek hem een moment verbaasd aan. Vriend, ik heb je net verteld dat ik studievertraging oploop vanwege een zware depressie en een eetstoornis, hoe DENK je dat het met me gaat? Dus ik zei: 'Euh. Nou ja. We werken eraan, zal ik maar zeggen.' 'Goed zo,' zei hij, en bonjourde me vriendelijk maar resoluut de onderzoekskamer uit.

Het was er weer een. Een beleefdheidsvrager.

To pill or not to pill

Ik hou niet van pillen. Nooit gedaan ook. Misschien heb ik dat van huis uit meegekregen, mijn moeder leerde ons vroeger aan dat je alleen een aspirientje mocht pakken als je écht veel pijn had en door moest. Dat is een regel die ik aangehouden heb in mijn verdere leven en die ik nu ook nog nakom. Als ik iets op kan lossen met rust houden of een dutje doen, dan zal ik altijd voor die optie kiezen. Ik slik eigenlijk alleen pijnstillers als ik een zware griep of heftige menstruatiepijn heb (daar heb ik ook speciale pijnstillers van de dokter voor). Als ik seks met mannen zou hebben, zou ik een andere anticonceptievorm kiezen dan de pil/een spiraaltje/implanon/iets anders hormonaals. En hoewel ik vanwege mijn astma in aanmerking kom voor de jaarlijkse griepprik, heb ik hem nog nooit gehaald. Ik hou gewoon niet van meuk in mijn lichaam die er niet hoort.

Tot nu toe heb ik dus ook nog nooit een slaappil of een antidepressivum geslikt. Maar ik ben bang dat dit een gesprek is dat ik toch zal moeten gaan voeren.

Een vrije val

De afgelopen jaren heb ik twee verschillende studies gevolgd, mezelf bij een leuk medium opgewerkt van op de "ranglijst", ben ik PR-coördinator van een vereniging geweest, heb ik bij diverse online media als redacteur bijgedragen, heb ik toneel gespeeld, zang- en kickboksles gehad (niet tegelijkertijd) en twee verschillende baantjes gehad. Dat allemaal naast het runnen van mijn eenpersoonshuishouden en het onderhouden van mijn sociale leven en mijn relatie. Regelmatig vroeg mijn moeder: 'Doe je eigenlijk ook weleens gewoon een uurtje niks?' En dan zei ik 'Ja hoor! Soms.' terwijl ik eigenlijk dacht 'Nee, moet dat dan? Dit werkt toch ook?'

Al zolang als ik me kan herinneren, heb ik één strategie bij leed, stress, emotie en andersoortige negativiteit: heel snel doorlopen. Niet achterom kijken. Ik werkte al mijn issues en gedonder letterlijk weg door mezelf te begraven in een hoop dingen die ik moest doen. Dat is al jaren een probleem, maar nu ik ermee gestopt ben, merk ik pas hóé groot precies.

Ode aan mijn vriendin

Het leven als persoon met een depressie/een eetstoornis/allebei is ontzettend zwaar. Als ik dat zo opschrijf, klinkt het megaheftig en theatraal, maar het is ook gewoon waar. Ik sta hier vaak niet te lang bij stil, omdat het een pijnlijk besef is. Maar op sommige dagen wanneer het heel slecht gaat, zoals nu, realiseer ik het me eens te meer. Het is verschrikkelijk zwaar om depressief te zijn.

Maar ik ben niet de enige betrokkenen in deze situatie. Het leven met een depressief/eetgestoord persoon is ook voor de mensen eromheen bepaald niet makkelijk. Ik heb al ruim drieënhalf jaar een relatie, en in die tijd heeft ze behoorlijk wat met me meegemaakt, ook voor ik depressief werd. En daar mag best weleens wat aandacht aan gegeven worden.

Daarom hier: een ode aan mijn vriendin.

Inspirerend dun

Waarschuwing: deze blogpost gaat over thinspiration. Als je daar erg gevoelig voor bent, zorg dan alsjeblieft goed voor jezelf en sla mijn blogpost over.
Toen ik in het pro-anamilieu terecht kwam, ontdekte ik ook het fenomeen thinspiration, of thinspo. Voor wie het niet kent: dit zijn foto's of quotes over dunheid (vaak ongezonde dunheid) die als inspirerend worden ervaren. Ik kon er uren naar kijken en het internet afspeuren naar nieuwe plaatjes die aansloten bij mijn voorkeuren. Iedereen heeft zo zijn eigen favorieten op dat gebied, en mijn voorkeur lag bij zwart-witfoto's met een wat dromerige uitstraling. En botten. Veel zichtbare botten.